OPINIE O KONSERWATYZMIE


KONSERWATYZM (łac. conservare - zachowywać, strzec)

Duchowa, polityczna i społeczna postawa, która ma na celu uniknięcie rewolucyjnego rozłamu z przeszłością przez podkreślenie tradycyjnych, duchowych wartości oraz przez podtrzymywanie historycznie strzeżonych form życia i porządku dla zabezpieczenia ich ciągłości. Konserwatyzm różni się od anachronizmu i od reakcjonizmu przez to, że nie broni przeszłości jako takiej, lecz podtrzymuje przekazywane przez nią wartości i idee, które chronią społeczny i polityczny porządek. Podkreśla on związek pomiędzy przeszłością, teraźniejszością i przyszłością oraz domaga się wykorzystania pozytywnych i negatywnych doświadczeń historycznych. Dlatego konserwatywne myślenie polega na poszanowaniu historycznej i społecznej natury człowieka, pielęgnowaniu i ożywianiu tradycji, utrzymywaniu zasad porządku prawnego oraz na zabezpieczeniu tych instytucji w społeczeństwie i państwie, które wyrażają jedność w czasie i przestrzeni. Nie uchyla się przy tym od krytyki i potrzeby przystosowania do współczesności. 

Tak rozumiany konserwatyzm jest pożądany dla zagwarantowania społecznego i politycznego ładu. Wiąże się to z ciągłym napięciem, jakie występuje pomiędzy ciągłością i zmianą. Chodzi zwłaszcza o zmiany wywoływane przez ideologie rewolucyjne, które zagrażają kontynuacji wymienionych porządków. Konserwatyzm ma przeto tym większe znaczenie, im bardziej hamuje takie przełomy i zapewnia ciągłość historyczną wartościom i porządkom. 

Niemniej z punktu widzenia nauczania społecznego Kościoła nie do przyjęcia jest taki konserwatyzm, który nie docenia społeczno-politycznych zmian, a porządek społeczny wiąże tylko lub w przeważającej mierze z wyobrażeniami o nim zawartymi w tradycji. Kościół docenia tradycję, ale zarazem zabiega o sprawiedliwość, równość, i solidarność, pokój. Tych zaś nie osiągnie się bez większego otwarcia się na zmiany we współczesnym świecie. 

(Ks. prof. dr hab. W.Piwowarski (red.), Słownik Katolickiej Nauki Społecznej, W-wa 1993)
http://www.kns.px.pl/slownik_konserwatyzm.htm


Powrót do strony głównej